Thực hiện nhiệm vụ được giao, Cục Quản lý đất đai đã tham mưu Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức tổng kết việc thi hành Luật Đất đai năm 2024, nhằm đánh giá toàn diện kết quả triển khai thực hiện, nhận diện những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn và đề xuất giải pháp tiếp tục hoàn thiện chính sách, pháp luật về đất đai, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.
Hoàn thiện hành lang pháp lý về quản lý, sử dụng đất đai
Luật Đất đai số 31/2024/QH15 được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 18/01/2024, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/8/2024, đánh dấu bước đổi mới quan trọng trong hoàn thiện thể chế, chính sách về đất đai theo tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 16/6/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII. Luật đã cơ bản giải quyết nhiều hạn chế, bất cập của pháp luật đất đai trước đây, tạo cơ sở pháp lý cho việc quản lý, khai thác và sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, bền vững nguồn lực đất đai.
Trong quá trình triển khai thi hành Luật, Cục Quản lý đất đai đã tham mưu Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các bộ, ngành, địa phương rà soát tình hình thực hiện, tổng hợp kết quả, khó khăn, vướng mắc và đề xuất các nội dung cần tiếp tục hoàn thiện. Công tác tổng kết tập trung vào việc đánh giá tình hình ban hành, tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về đất đai; công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật; tình hình triển khai tại địa phương và những nội dung đã được sửa đổi, bổ sung kể từ khi Luật có hiệu lực.
Hệ thống văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật từng bước được hoàn thiện, góp phần cụ thể hóa các quy định pháp luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và tạo cơ sở tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn.
Tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ các bộ, ngành và địa phương
Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về đất đai được triển khai bằng nhiều hình thức, thông qua hội nghị, tập huấn, hội thảo, tài liệu hướng dẫn và các phương tiện thông tin điện tử. Cục Quản lý đất đai tham mưu Bộ phối hợp với các cơ quan, địa phương tổ chức phổ biến các quy định của Luật Đất đai năm 2024 và văn bản hướng dẫn thi hành; đồng thời trao đổi, giải đáp những khó khăn, vướng mắc phát sinh, góp phần thống nhất nhận thức và cách thức tổ chức thực hiện.
Trước yêu cầu triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Cục tham mưu Bộ tổ chức tập huấn về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền trong lĩnh vực đất đai, hỗ trợ các cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương nắm bắt, thực hiện các quy định mới. Qua đó, góp phần bảo đảm hoạt động quản lý đất đai được triển khai liên tục, thống nhất, đáp ứng yêu cầu cải cách thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, việc rà soát, đối chiếu các quy định pháp luật về đất đai với pháp luật thuộc các lĩnh vực liên quan được chú trọng nhằm kịp thời phát hiện những nội dung chưa thống nhất, chồng chéo hoặc không còn phù hợp. Đây là cơ sở để nghiên cứu, tham mưu sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới các quy định theo thẩm quyền, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.
Rà soát khó khăn, vướng mắc, đề xuất sửa đổi pháp luật
Bên cạnh những kết quả đạt được, thực tiễn thi hành Luật Đất đai năm 2024 tiếp tục đặt ra một số vấn đề cần nghiên cứu, đánh giá và xử lý. Việc sắp xếp tổ chức bộ máy, triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và yêu cầu chuyển đổi số đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác quản lý, sử dụng đất đai.
Trên cơ sở tổng hợp ý kiến của các bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương, Cục Quản lý đất đai tham mưu Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá những kết quả đạt được, xác định các khó khăn, vướng mắc và nghiên cứu, đề xuất nội dung sửa đổi, bổ sung Luật. Các nội dung rà soát tập trung vào những vấn đề trọng tâm như quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; xác định giá đất; quản lý, sử dụng đất nông nghiệp; thị trường quyền sử dụng đất; cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong lĩnh vực đất đai.
Quá trình tổng kết được thực hiện theo hướng toàn diện, khách quan, gắn với yêu cầu thực tiễn, bảo đảm sự phối hợp giữa cơ quan Trung ương và địa phương. Kết quả tổng hợp là cơ sở quan trọng để nhận diện những quy định cần tiếp tục hoàn thiện, nâng cao tính khả thi và hiệu quả tổ chức thực hiện pháp luật về đất đai.
Tiếp tục tham mưu hoàn thiện chính sách, pháp luật về đất đai
Kết quả tổng kết việc thi hành Luật Đất đai năm 2024 là một bước quan trọng để rà soát các quy định pháp luật, nghiên cứu những vấn đề phát sinh trong quá trình tổ chức thi hành, nhận diện những khó khăn, vướng mắc; đồng thời gắn việc hoàn thiện thể chế với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với tăng cường kiểm tra, giám sát, chuyển đổi số và xây dựng, khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu đất đai nhằm xây dựng hệ thống pháp luật đất đai đồng bộ, thống nhất, minh bạch, khả thi, phù hợp với yêu cầu thực tiễn; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và phát huy bền vững nguồn lực đất đai trong giai đoạn mới./.