Thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng về xử lý thông tin báo chí và dư luận phản ánh tình trạng thoái hóa đất nông, lâm nghiệp, ngày 23/10/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường có văn bản gửi Văn phòng Chính phủ, báo cáo thực trạng, nguyên nhân và các giải pháp quản lý, bảo vệ tài nguyên đất.
Bảo vệ, cải tạo và phục hồi tài nguyên đất hướng tới phát triển bền vữngTheo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nhận định tình trạng thoái hóa đất tại Việt Nam đang ở mức báo động chưa phản ánh đúng bản chất và mức độ thực tế. Kết quả tổng điều tra, đánh giá tài nguyên đất đai toàn quốc cho thấy phần lớn diện tích đất thoái hóa thuộc mức nhẹ và trung bình, có khả năng phục hồi thông qua các biện pháp khoa học kỹ thuật và quản lý phù hợp. Diện tích đất thoái hóa nặng chiếm 3,64% diện tích tự nhiên, chủ yếu tập trung tại các khu vực có điều kiện tự nhiên bất lợi.
Các dạng thoái hóa nặng chủ yếu gồm xói mòn mạnh, hoang mạc hóa, khô hạn và mặn hóa. Trong đó, xói mòn mạnh tập trung nhiều tại vùng Trung du và miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung, chủ yếu do địa hình có độ dốc lớn và lượng đất bị rửa trôi cao. Nguyên nhân thoái hóa nặng được xác định chủ yếu do điều kiện tự nhiên, không phải yếu tố sử dụng đất.
Đáng chú ý, kết quả đánh giá sơ bộ tại ba vùng kinh tế - xã hội thuộc Dự án “Điều tra, đánh giá đất đai cả nước, các vùng kinh tế - xã hội” giai đoạn 2023–2027 cho thấy diện tích đất thoái hóa giảm khoảng 98 nghìn ha so với kỳ trước. Số liệu đầy đủ về thực trạng thoái hóa đất trên phạm vi cả nước sẽ được tổng hợp, công bố sau khi kết thúc dự án vào năm 2027.
Về giải pháp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục triển khai các quy định của Luật Đất đai năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành về điều tra, đánh giá, bảo vệ, cải tạo, phục hồi đất; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ tiên tiến nhằm hạn chế xói mòn, suy giảm độ phì, khô hạn, hoang mạc hóa, mặn hóa và phèn hóa.
Cùng với đó, công tác điều tra, đánh giá đất đai được đổi mới theo hướng ứng dụng công nghệ hiện đại, bảo đảm tính chính xác, khách quan; xây dựng và duy trì hệ thống quan trắc, giám sát tài nguyên đất quốc gia. Các địa phương tiếp tục triển khai điều tra, đánh giá những khu vực đặc thù về thoái hóa, xâm nhập mặn, ngập úng, khô hạn, xói mòn và ô nhiễm đất, phục vụ quản lý, sử dụng đất bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Việc đánh giá đúng thực trạng và xu hướng thoái hóa đất là cơ sở quan trọng để triển khai các giải pháp bảo vệ, cải tạo, phục hồi phù hợp, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất, góp phần gìn giữ chất lượng tài nguyên đất và bảo đảm nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững.