Thực hiện yêu cầu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về rà soát, xác định những vướng mắc, bất cập có tính hệ thống, liên ngành trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, Cục Quản lý đất đai đã chủ động rà soát, phân loại các quy định pháp luật liên quan đến lĩnh vực đất đai, đồng thời đề xuất định hướng hoàn thiện Luật Đất đai năm 2024 nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế nhà nước trong tình hình mới.
Hoàn thành rà soát, xác định rõ các vướng mắc pháp luật có tính hệ thống, liên ngành
Trên cơ sở yêu cầu tại Công văn số 11550/BNNMT-PC ngày 08/10/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các quy định pháp luật thuộc lĩnh vực đất đai đã được rà soát, phân loại cụ thể theo từng nhóm: vướng mắc, bất cập có tính hệ thống, liên ngành; vướng mắc, bất cập không có tính hệ thống, liên ngành; các nội dung nhất trí và không nhất trí, kèm theo lý do. Đối với những nội dung thống nhất cần xử lý, Cục đã xác định phương án, lộ trình xử lý văn bản và cập nhật kết quả trên phần mềm kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật.
Qua quá trình rà soát, thống nhất với kết quả nhận diện của các bộ, ngành có liên quan, hiện còn 01 nội dung liên ngành được xác định là khoảng trống pháp luật về cơ chế phối hợp xử lý dự án bất động sản bị kê biên thi hành án.
Định hướng sửa đổi Luật Đất đai gắn với yêu cầu phát triển kinh tế nhà nước
Đối với ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp về Chuyên đề phát triển kinh tế nhà nước (Tiêu chí 1.9 - Tiêu chí về kinh tế nhà nước) liên quan đến Luật Đất đai (sửa đổi), Cục Quản lý đất đai xác định việc hoàn thiện pháp luật đất đai cần bám sát tinh thần Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 06/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước.
Theo định hướng này, việc sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính đất đai sang quản trị nguồn lực đất đai, coi đất đai là một trong những nền tảng quan trọng của kinh tế nhà nước. Trọng tâm là hoàn thiện cơ chế điều tra, thống kê, kiểm kê, số hóa, định giá và hạch toán nguồn lực đất đai; bảo đảm việc phân bổ đất đai phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và yêu cầu quốc phòng, an ninh; bảo đảm tiếp cận đất đai công bằng, công khai, minh bạch giữa các thành phần kinh tế.
Bên cạnh đó, cần nâng cao hiệu quả sử dụng đất của doanh nghiệp nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và các tổ chức được Nhà nước giao quản lý đất; kiên quyết xử lý, thu hồi đất bỏ hoang, sử dụng sai mục đích, sử dụng lãng phí. Việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền phải gắn với trách nhiệm giải trình, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả sử dụng đất.
Một nội dung quan trọng khác là tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về quản lý, sử dụng đất của doanh nghiệp nhà nước, bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả trong xử lý đất có nguồn gốc nhà nước trong quá trình cơ cấu lại, cổ phần hóa và sử dụng tài sản công; đồng thời bảo đảm tính đồng bộ với pháp luật về quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Xác định các nhóm quy định trọng tâm cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung
Trên cơ sở các định hướng nêu trên, Cục Quản lý đất đai đã xác định những nhóm điều khoản của Luật Đất đai năm 2024 có khả năng cần sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế trực tiếp liên quan đến các nội dung: về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; về thu hồi đất; về giao đất, cho thuê đất; các quy định về quản lý đất do tổ chức, đơn vị và doanh nghiệp nhà nước quản lý, sử dụng; về tài chính và giá đất; về hệ thống thông tin đất đai; về đất của công ty nông, lâm nghiệp; về sử dụng đất kết hợp đa mục đích và về theo dõi, đánh giá quản lý, sử dụng đất.
Đồng thời, cần nghiên cứu luật hóa các nguyên tắc mang tính nền tảng, giao Chính phủ quy định chi tiết cơ chế quản trị nguồn lực đất đai của Nhà nước. Theo đó, đất đai cần được quản lý như một danh mục nguồn lực có giá trị, được phân bổ theo mục tiêu, khai thác theo hiệu quả và tái phân bổ khi không còn đáp ứng yêu cầu phát triển.
Bảo đảm tiến độ xây dựng Luật Đất đai (sửa đổi)
Về lộ trình, việc xây dựng Luật Đất đai (sửa đổi) được xác định thực hiện trong năm 2026, theo tiến độ hồ sơ trình Quốc hội khóa XVI tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10/2026. Việc rà soát, nhận diện đầy đủ các vướng mắc, bất cập và xác định định hướng sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 thể hiện sự chủ động của Cục Quản lý đất đai trong tham mưu hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật về đất đai. Đây là cơ sở quan trọng nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, khai thác và sử dụng tiết kiệm, hiệu quả nguồn lực đất đai, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.