Thực hiện nhiệm vụ được giao, Cục Quản lý đất đai đã triển khai rà soát chính sách, theo dõi tình hình ban hành văn bản tại địa phương và tổ chức kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số. Qua đó, từng bước nắm bắt những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, tham mưu hoàn thiện chính sách và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện.
Trong quá trình triển khai nhiệm vụ, Cục Quản lý đất đai đã chủ động rà soát, hệ thống hóa các quy định của Luật Đất đai năm 2024 và văn bản hướng dẫn thi hành liên quan đến chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số. Nội dung rà soát tập trung vào các quy định về bảo đảm đất sinh hoạt cộng đồng; hỗ trợ đất đai lần đầu đối với cá nhân là người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; hỗ trợ trường hợp không còn hoặc thiếu đất; bố trí quỹ đất và bảo đảm kinh phí thực hiện chính sách.
Cục Quản lý đất đai cũng đã rà soát các quy định hướng dẫn thi hành, trong đó có Điều 8 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 151/2025/NĐ-CP, về hỗ trợ đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số; các quy định về kinh phí bồi thường tại Nghị định số 102/2024/NĐ-CP và quy định về hành vi vi phạm chính sách hỗ trợ đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số.
Đáng chú ý, kết quả rà soát và tổng hợp thực tiễn thi hành Luật đất đai đã được Cục nghiên cứu, tiếp thu trong quá trình tham mưu hoàn thiện hồ sơ dự án Luật Đất đai (sửa đổi). Dự thảo Luật tiếp tục kế thừa các chính sách đã được quy định tại Điều 16 Luật Đất đai năm 2024, đồng thời nghiên cứu điều chỉnh, bổ sung theo hướng làm rõ hơn chính sách hỗ trợ đất đai lần đầu, hỗ trợ đối với trường hợp không còn hoặc thiếu đất, quỹ đất và kinh phí thực hiện.
Đồng bào dân tộc thiểu số được quan tâm hỗ trợ đất đaiMột số nội dung đáng chú ý trong dự thảo là cơ chế tính diện tích đất đã được Nhà nước giao, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất trong quá trình thực hiện chính sách; không tính diện tích đất bị thiệt hại do thiên tai, sạt lở mà không còn khả năng sử dụng vào tổng diện tích đất đã được hỗ trợ. Dự thảo cũng hoàn thiện quy định về điều kiện thực hiện quyền đối với diện tích đất được hỗ trợ, nhằm bảo đảm chính sách được thực hiện đúng đối tượng, đúng mục đích, đồng thời góp phần ổn định sinh kế lâu dài cho người thụ hưởng.
Đồng bào dân tộc thiểu số được quan tâm hỗ trợ đất đaiCùng với công tác hoàn thiện thể chế, Cục Quản lý đất đai đã theo dõi, tổng hợp tình hình ban hành chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số tại các tỉnh, thành phố sau sắp xếp đơn vị hành chính, theo đó có 24/34 tỉnh, thành phố đã ban hành nghị quyết. Công tác kiểm tra, đôn đốc việc thi hành pháp luật đất đai, trong đó có việc giải quyết tình trạng thiếu đất ở, đất sản xuất đối với đồng bào dân tộc thiểu số cũng được Cục triển khai theo kế hoạch của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Bên cạnh những kết quả đạt được, việc thực hiện chính sách vẫn còn một số khó khăn, nhất là tại các địa phương chưa hoàn thiện nghị quyết theo đơn vị hành chính mới; những nơi hạn chế về quỹ đất, kinh phí và điều kiện tổ chức thực hiện. Công tác kiểm tra, đôn đốc cũng chưa được triển khai đồng bộ theo kế hoạch ngay từ đầu năm do yêu cầu thực hiện đồng thời nhiều nhiệm vụ cấp bách và việc điều chỉnh kế hoạch kiểm tra.
Đồng bào dân tộc thiểu số được quan tâm hỗ trợ đất đaiTrong thời gian tới, Cục Quản lý đất đai tiếp tục theo dõi, đôn đốc các địa phương rà soát, hoàn thiện chính sách; cập nhật danh mục nghị quyết đang áp dụng sau sắp xếp đơn vị hành chính. Đồng thời, Cục tiếp tục tham mưu hoàn thiện hồ sơ dự án Luật Đất đai (sửa đổi), tổng hợp những khó khăn, vướng mắc liên quan đến đối tượng, địa bàn áp dụng, quỹ đất, nguồn lực và tổ chức thực hiện để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.
Thông qua các nhiệm vụ rà soát, tham mưu hoàn thiện thể chế, theo dõi và kiểm tra việc thực hiện tại địa phương, Cục Quản lý đất đai tiếp tục góp phần bảo đảm chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số được triển khai thống nhất, phù hợp với thực tiễn, hướng tới giải quyết hiệu quả tình trạng thiếu đất ở, đất sản xuất và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các đối tượng thụ hưởng./.